Page 16 - armex+120212__.pdf

Column

De opkomst van niet-Westerse

interventies

Mr. drs. C. Homan

Zonder dat de Verenigde Staten hun NAVO-bondgenoten consulteerden, is met de chaotische aftocht uit Kaboel een
eind gekomen aan de grootschalige Amerikaanse militaire interventies. De chaos op het vliegveld in Kaboel deed ook
afbreuk aan de trans-Atlantische verhoudingen. De voormalig Britse bewindsman en huidige wetenschapper, Rory
Stewart, stelde in Foreign Affairs, dat het tijdperk van de door Amerika geleide interventies, dat in Bosnië begon in
1995, gevolgd door de missies in Kosovo, Afghanistan en Irak, nu aan haar eind is gekomen. Na Irak en Afghanistan,
zijn de Amerikaanse burgers bovendien vermoeid geraakt van de buitenlandse avonturen. Ook Joe Biden zei dat het
tijdperk van ‘eindeloze oorlogen’ voorbij is: “Dit is het eind van het tijdperk waarin we met grote militaire operaties
andere landen probeerden te repareren”. De operaties ter bestrijding van het terrorisme geschieden tegenwoordig dan
ook voornamelijk door kleine speciale eenheden, het trainen van lokale veiligheidspartners en in sommige gevallen
met luchtaanvallen door bemande en onbemande vliegtuigen.

Minder ‘Amerika’
Al met al zijn de Verenigde Staten dus terughoudend geworden in het gebruik
van hard power in vele gedeelten van de wereld. Met andere woorden:
Amerika is moe geworden van zijn rol als bewaker van de liberale orde.
Hoewel de Verenigde Staten nog steeds het machtigste land in de wereld
vormen, heeft dit land de laatste jaren dus aangetoond niet langer zijn vij­
anden te willen afschrikken en bijstandsgaranties aan partners te willen
verlenen. De internationale gemeenschap zal zich dus moeten aanpassen
aan een wereld waarin minder ‘Amerika’ voorkomt.

Niet-Westers
Een belangrijke ontwikkeling als gevolg hiervan is, dat naarmate de Verenig­
de Staten zich uit de wereld terugtrekken, middelgrote machtige landen
steeds meer hun gewicht in de internationale politiek leggen. Deze landen
verhogen ook in toenemende mate hun defensie-uitgaven. Waar in het re­
cente verleden interventies voorbehouden waren aan de Verenigde Staten
en hun West-Europese bondgenoten, zijn de laatste jaren interventies door
niet-Westerse landen namelijk een meer algemene trend geworden. Het
betreft hier onder meer landen als Iran, Rusland, Turkije, Saoedi-Arabië en Met de chaotische aftocht uit Kaboel is een eind gekomen aan de grootschalige
de Verenigde Arabische Emiraten, die betrokken zijn in meerdere conflicten. Amerikaanse militaire interventies.
Foto: Wikimedia Commons, USAF, master sgt Donald R. Allen
Hoewel het fenomeen oorlog niet fundamenteel veranderd is, betreft het
overwegend interne aangelegenheden. De interventies van deze middelgro­
te landen variëren hierbij van luchtaanvallen tot de inzet van land en expe­
ditionaire strijdkrachten, van unilateraal tot ‘coalitions of the willing’. Zo
meldt het gezaghebbende The Armed Conflict Survey 2021, dat interventies
als instrument van buitenlandse politiek zijn uitgevoerd in Afghanistan, de
Centraal Afrikaanse Republiek, Irak, Libië, Nagorno-Karabach, de Sahel,
Somalië, Syrië, Oekraïne en Jemen.

Bemoeials
Turkije heeft in Syrië een deel van de grensstrook bezet en voert ook militai­
re operaties in Noord-Irak uit als onderdeel van de strijd tegen de PKK.
Turkije heeft ook troepen, (waaronder in Syrië gerekruteerde huurlingen) en
militair materieel naar Libië gezonden en heeft Azerbeidzjan geholpen in de
strijd rondom Nagorno-Karabach. Rusland is actief in Georgië, Oekraïne,
Syrië en Libië. Het land schroomt daarbij niet de regels van het internationaal
recht te schenden. Momenteel staat Oekraïne in het middelpunt van de
belangstelling. De meest succesvolle ‘bemoeial’ is waarschijnlijk Iran. Dit land
steunt Hezbollah, die de Syrische despoot Assad in het zadel houdt. Het heeft
daarnaast Libanon in de tang en steunt de Houthi’s in Jemen en Hamas in
de Gazastrook. Dit alles met als doel om de Iranese invloed in het Midden- Ook Joe Biden zei dat het tijdperk van ‘eindeloze oorlogen’ voorbij is.
Oosten te vergroten en uiteindelijk het regionale leiderschap te verwerven. Foto: Wikimedia Commons, Gage Skidmore
Daarnaast zijn de Verenigde Arabische Emiraten actief in Jemen en steunen
ze krijgsheer Haftar onder meer met drones in Libië. Bovendien hebben ze
bases geopend in Eritrea en Somaliland. Hoewel de Verenigde Arabische

16

Armex | februari 2022