Page 11 - 1401032ISSUE32.pdf
P. 11
De hypersone gliders hebben geen eigen voortstuwing, maar worden door
een extra grote afwerpbare raketmotor op snelheid gebracht. Dit ‘duwtje’
zorgt ervoor dat ze de atmosfeer verlaten en honderden kilometers verder
de dampkring weer binnentreden. Gliders gebruiken dan hun aerodynami
sche vormgeving om hoog in de atmosfeer naar hun doel te glijden. Hierbij
kunnen ze zijwaartse, maar ook verticale manoeuvres uitvoeren, waardoor
voorspelling en onderschepping bemoeilijkt wordt. Deze hypersonic glide
vehicles (HGV) kunnen in de nabije toekomst zeer hoge snelheden en sterke
manoeuvres bereiken, maar behoeven dusdanig grote boosterraketten dat
ze duurder zijn en moeilijker in te zetten. Ook zullen ze minder koerscorrec
ties kunnen uitvoeren dan kruiswapens, omdat elke manoeuvre extra snel
heidsverlies betekent.
De ontwikkeling naar echte hypersone kruisraketten en gliders gaat geleide
lijk. De eerste stappen worden gezet met tussenvormen, waarvan de pres Het 3M22 Zircon kruisvluchtwapen is bedoeld om vanaf zee te worden gelan
taties minder goed zijn dan wat uiteindelijk te bereiken is, maar die techno ceerd. Afbeelding YouTube
logie gebruiken die al operationeel is.
Voor de kruisraketten zullen de eerste vormen nog een conventionele raket
motor gebruiken (soms hypersonic rocket genoemd). Deze hebben een
kleiner bereik dan de lucht gebruikende ramjet of scramjet varianten, maar
kunnen wel zeer hoge snelheden bereiken.
De gliders worden nu voorafgegaan door manoeuvring re-entry vehicles
(MaRVs). Net als hypersone gliders zijn dit ballistische warheads die met
aerodynamica kunnen sturen zodra ze de atmosfeer binnenkomen. De
sterkte van de manoeuvres, alsmede de efficiëntie, is echter nog laag, maar
zal toenemen. De scheiding tussen een MaRV en een glider is vooralsnog
niet scherp gedefinieerd.
Huidige ontwikkelingen
Momenteel lijken Rusland en China voorop te lopen. Eind 2019 kondigde
Poetin aan dat de Avangard missile operationeel in gebruik zou worden
genomen. Dit hypersone wapen is van het type glider en kan mogelijk
snelheden tot Mach 20 bereiken. Hoewel Rusland claimt dat dit een onver
slaanbaar wapen is doordat het met hoge snelheden zowel verticaal als
horizontaal kan manoeuvreren, valt het nog te bezien in hoeverre dit gere
aliseerd is. De mate van controle bij sterkere manoeuvres is een bekend
probleem bij dit soort voertuigen; om instabiliteit, en daarmee opbreken, te In China paradeert men al jaren de Dong-Feng 17 (met DF-ZF glider) op mobiele
voorkomen zal men de manoeuvres waarschijnlijk noodgedwongen moeten lanceervoertuigen. Foto: YouTube
beperken.
Ook beschikt Rusland over een hypersone kruisraketten. Het 3M22 Zircon
kruisvluchtwapen is bedoeld om vanaf zee (schip, onderzeeboot) te worden
gelanceerd, en zou snelheden tot Mach 8 kunnen bereiken. Tijdens de re
cente testen werden, volgens Russische bronnen, afstanden tot 450 kilome Momenteel lijken Rusland en China
ter overbrugd.
voorop te lopen
Ook China timmert fors aan de weg en investeert miljarden in onderzoek en
ontwikkeling van hypersone wapens. Men paradeert al jaren de Dong-Feng
17 (met DF-ZF glider) op mobiele lanceervoertuigen, te gebruiken tot mid
dellange afstand. In oktober kwam het bericht naar buiten dat China in
augustus een intercontinentale hypersone glider heeft getest. Opmerkelijk
daarbij was dat het wapen de ruimte in werd geschoten en daarna een baan
om de aarde heeft gedraaid voordat het terugkeerde in de dampkring om
nabij een doel in China neer te komen. Hoewel door China zelf geclassificeerd
als een civiele test van een herbruikbaar ruimtevoertuig, zijn veel experts
bang dat China mogelijk een FOBS (fractional orbital bombardment system)
aan het ontwikkelen is, waarmee ze vanuit alle richtingen, op alle locaties
op aarde, een warhead kunnen afleveren. Dat China dit technisch zou
kunnen is geen verrassing, dat ze dit zouden ambiëren wel.
De Verenigde Staten lijken, ook naar eigen zeggen, nu achter te lopen.
Tussen 2000 en 2010 hebben zij veel tijd en geld gestoken in de ontwikke
ling van hypersone wapens. Het X-43 project betrof een onbemand voertuig
met een op waterstof werkende scramjet, dat snelheden tot Mach 10 kon
bereiken. Hoewel de X-43 tijdens de testen liet zien over een goede stuw
kracht te beschikken, was de vlucht in het hypersone snelheidsgebied maar
van zeer korte duur (10 seconden). De opvolger, een veel praktischere kero
sine brandende scramjet genaamd X-51, bleek in staat om met een snelheid
van Mach 5 langer en verder te vliegen (200 seconden), maar bleek
veel controlproblemen te hebben. Na deze maar deels succesvolle testen
hebben de Verenigde Staten hun ontwikkelingen en dito investeringen op
hypersone wapens op een lager pitje gezet. Echter met de snelle ontwikke De X-43 kon snelheden tot mach 10 bereiken.
lingen in Rusland en China zien de Verenigde Staten zich genoodzaakt om Afbeelding: Wikimedia Commons, Steve Lighthill/NASA
11
Armex | december 2021
