Page 13 - 1401032ISSUE32.pdf

vervullen. Door de thermische belasting die hypersone wapens ondergaan,
kan een goed gefocuste laser hotspot op de juiste plek al voldoende zijn om
het wapen lokaal te beschadigen, waarna de heteluchtstroom de schade kan
verergeren en het wapen kan doen uiteenvallen. Een probleem van laser is
echter dat deze last heeft van atmosferische storingen en dat de dracht
beperkt is. Ook hier zou dan aan een airborne of space based laser gedacht
moeten worden.

Rol voor Nederland
Het actie-reactie spelletje rondom hypersone wapens lijkt in eerste instantie
een strijd der giganten. Gezien de kosten en de technologische uitdagingen
is het niet verrassend dat binnen de NAVO met name naar de Verenigde
Staten wordt gekeken, niet alleen voor het ontwikkelen van hypersone
wapens maar ook voor het ontwikkelen van adequate verdedigingsmiddelen.
Echter, omdat de Amerikaanse voorsprong dit keer niet zo duidelijk is, ziet
de Europese industrie zich gesterkt om een eigen capability te ontwikkelen,
gesteund door EU-financiering via het European Defence Fund (EDF). Via het
Permanent Structured Cooperation (PESCO) framework loopt er bijvoor­ Een SMART-L ELR in een onderhoudsruimte van de Koninklijke Marine in Den
beeld het TWISTER traject (Timely Warning and Interception with Space-ba­ Helder. Foto: MinDef
sed TheatER surveillance), waarin de belangrijkste eisen aan het systeem
gedreven worden door de hypersone dreigingen.
Ook voor een land als Nederland is er een rol weggelegd in de verdediging
tegen hypersone wapens. Met name de ballistic missile defence (BMD) ca­
paciteiten die Nederland heeft, denk aan de SMART-L radar aan boord van
de luchtverdedigings- en commandofregatten en de Patriotsystemen bij het
Defensie Grondgebonden Luchtverdedigingscommando, kunnen waarde­
volle capaciteiten zijn in een NAVO-verdedigingsconcept tegen hypersone
wapens. Voor de Patriot PAC-3 geldt dat deze in potentie een rol vervult in
onderscheppingen onder de 15-20 kilometer hoogte. Probleem is echter de
zeer kleine footprint waardoor er brokstukken, bijvoorbeeld een nog
werkende warhead, dichtbij het doel kunnen inslaan. De SMART-L zou on­
derdeel van een sensornetwerk kunnen zijn waarmee tijdige detectie moge­
lijk is. Maar ook de kennis die Nederland op tactische datalinks (TDLs) heeft,
kan een belangrijker enabler in early warning en tracking van hypersone
wapens zijn. Bovendien is er in Nederland unieke specialistische kennis op
het gebied van innovatieve warheads en ramjetvoorstuwing.

Daarnaast is het voor Nederland interessant om enkele ontwikkelingen actief
te volgen, denk daarbij aan space based sensoren en het NCADE (network
centric airborne defense element) concept. Deze laatste betreft een anti-bal­
listisch raketsysteem dat door Raytheon is ontwikkeld voor de Missile Defen­
se Agency (VS), en dat gebaseerd is op AMRAAM-missiles (met een tweetraps De Patriot PAC-3 vervult in potentie een rol in onderscheppingen onder de
raket). Nederland heeft al AMRAAM-missiles in huis en heeft ook de kennis 15-20 kilometer hoogte. Foto: Flickr, Kelly Michals
over de inzet daarvan. Mogelijk kan de F-35 worden uitgerust met NCADE-
missiles.

Het betreft hier zonder meer dure ontwikkelingen, en daarin zal Nederland
ook niet alleen moeten participeren. Mogelijk dat naast de Verenigde Staten
een kopgroepje van Europese landen zou kunnen samenwerken om uitein­
delijk een pool van verdedigingscapaciteiten op de maat te leggen.

Tot slot
De ontwikkeling en dreiging van hypersone wapens is volgens ons zeker geen
hype. Het is een serieuze dreiging die de huidige wapenbalans kan bedreigen
en tevens tot een wapenwedloop kan leiden, voor zover daarvan nu al niet
sprake is. Hoewel er nog wel enkele forse uitdagingen zijn in het operatio­
naliseren van hypersone wapens, zeker om de vereiste betrouwbaarheid te
kunnen garanderen, lijken dit technisch gezien geen onoverkoombare
hobbels. Daarom is het zaak om binnen de NAVO snel te komen tot een
verdedigingsconcept tegen dit soort wapens. Daartoe zullen zowel bestaan­
de als aanvullende/nieuwe capaciteiten moeten worden ontwikkeld en ver­
worven. Voor de Nederlandse defensiesector (overheid, industrie en kennis­
instellingen) is het van belang om haar kennis en capaciteiten op het gebied
van ballistic missile defence en in het bijzonder sensoren, voortstuwing en
tactische datalinks, daarbij goed naar voren te kunnen brengen. Uiteraard Nederland heeft al AMRAAM-missiles in huis en heeft ook de kennis over de
vergt dit meer dan alleen opportunisme, op politiek-militair niveau zal ook inzet daarvan. Foto: Wikimedia Commons, Vestman
moeten worden nagedacht over de consequenties van een Nederlandse
bijdrage, enerzijds in termen van kosten en mogelijk verdringing van andere
investeringen, anderzijds in kansen om nichecapaciteiten in te brengen en
daarmee ook een waardevolle bijdrage (en contributie) aan de NAVO te le­
veren.

13

Armex | december 2021